Lyawmiyāt – Tussen winter en licht

Lieve Lyawmiyāt

De sneeuw hoorde bij de wintervakantie.

Dagen achter elkaar lag er een dik pak. Wit. Stil.

Sukūn.

De wijk leek even ingepakt, alsof alles zachter sprak.

De kinderen leefden buiten. Sleeën, sneeuwpoppen die langzaam scheef zakten, sneeuwballen die overal terechtkwamen. Rode wangen, natte wanten, lachen zonder pauze.

Farha.

Ze kennen winter. Ze kennen sneeuw.

In Bursa lag de sneeuw hoog. Zo hoog dat ze in hun skipakken bijna verdwenen. Witte straten, bergen in de verte, een traag ritme. Tmahhal.

Dat zit in hun lijf.

Hier, in Nederland, voelde het anders. De sneeuw voor de deur, midden in de wijk. Alsof de winter kat-hdar bla klam.

Na de wintervakantie werd het zachter.

De zon begon naar binnen te vallen. Licht dat zich uitgoot over de vloer, langs de muren. N-nūr kaytṣebb, en bleef even hangen.

En daar was het gevoel.

Kifāya.

De donkere dagen hadden hun plek gehad.

Begin oktober vorig jaar had ik het huis warm aangekleed. Burgundy tinten, diepe kleuren, een groot kleed, plaids, zachte lampjes. Dat voelde toen juist. Kayḥḍan.

Beschermend, alsof het huis me even vasthield.

Met het nieuwe licht vroeg de ruimte om adem. Om openheid.

Katṭlb l-hwā.

Dat gevoel kwam helder en bleef rustig aanwezig.

Ergens in de tweede week van januari rolde ik het grote kleed op.

De donkere kussens verdwenen stilletjes.

Bij Wehkamp vond ik lichte, berberachtige kleedjes en sierkussenslopen die lucht brachten.

Alles ging b-sahla. ʿLa mahlha.

Het huis werd lichter.

Kayt-wassaʿ.

Alsof het zelf ook even uitademde.

Nu zit ik in een tussenruimte.

Het is nog winter, het licht beweegt al anders.

Ramadan komt dichterbij. L-baraka katqrab.

Ik voel het zachtjes meeschuiven, in huis en in hart.

Met vier jonge kinderen houd ik het eenvoudig.

Een lantaarn die veilig staat.

Raamstickers die het licht breken.

Simpele accessoires die sfeer brengen en zo weer weg kunnen.

Kleine tekens. Ishārāt ṣ-ṣghīra.

Ze fluisteren: ahlan ya Ramadan.

Het voorjaar komt rustig.

Kleur wacht nog even.

Voor nu is er licht.

Nūr.

Sakīna.

Lieve Lyawmiyāt, dank voor het luisteren weer en tot een volgende keer inshaAllah.

Woordenlijst – Marokkaanse woorden (Darija)

• Lyawmiyāt

  Dagboek

• Sukūn

  Diepe stilte, rust met gewicht en zachtheid

• Farha
  Oprechte vreugde, pure blijdschap

• Tmahhal
  Traagheid die goed doet; een tempo zonder haast

• Kat-hdar bla klam
  Spreekt zonder woorden; aanwezig zonder uitleg

• N-nūr kaytṣebb
  Het licht giet zich naar binnen, vloeit zacht de ruimte in

• Kifāya
  Het is genoeg geweest; verzadiging, afronding

• Kayḥḍan
  Omarmen, vasthouden, beschutten

• Katṭlb l-hwā
  Vraagt om lucht; behoefte aan ruimte en adem

• B-sahla
  Makkelijk, moeiteloos

• ʿLa mahlha
  Op haar eigen tempo, zonder druk

• Kayt-wassaʿ
  Wordt wijder; opent zich

• L-baraka katqrab
  De zegen komt dichterbij

• Ishārāt ṣ-ṣghīra
  Kleine tekens, subtiele signalen

• Ahlan ya Ramadan
  Welkom, o Ramadan

• Nūr
  Licht, innerlijk en uiterlijk

• Sakīna
  Innerlijke rust, kalmte die neerdaalt